Arch Linux چیست؟+ مزایا و معایب
یکی از محبوبترین توزیعات لینوکس، Arch Linux نام دارد که در بین کاربران بسیار محبوب است. اولین بار در سال ۲۰۰۲، شرکت Judd Vinet برای اولین بار از آرچ لینوکس رونمایی کرد. شعار اصلی این سیستم عامل، سادگی است؛ هرچند برای کسانی که هیج ذهنیتی از لینوکس و توزیعات آن ندارند، این سیستم میتواند بسیار پیچیده باشد. پس هرکس که میخواهد با این سیستم کار کند بر او واجب است یک سری دانشهای حداقلی درباره لینوکس و توریعهای آن داشته باشد. در غیر این صورت، شخص کاملا سردرگم میشود.
Arch Linux: یک سیستم مینیمال
سیستم عامل آرچ لینوکس به عنوان یک سیستم مینیمال و جمع و جور شناخته میشود.
- نصب با بدنه سختافزاری ساده: این سیستم عامل در ابتدای نصب، دارای محیط بسیار سادهای میباشد. به جز یک سری از ابزارهای ضروری و قسمت خط فرمان که در آن کد مینویسند، بقیه نرم افزارها باید دستی توسط کاربر نصب شوند.
- اختیار کامل کاربر: این سیستم به کاربران این اجازه را میدهد تا سیستم را بنا به خواست خود تغییر دهند و طراحی کنند. همچنین آنان میتوانند با توجه به نیاز و خواستههای خود، هر برنامه و نرم افزاری که احتیاج داشتند بر روی آن نصب کنند. این امر موجب میشود که کاربران با سیستم راحتتر ارتباط بگیرند حتی کارایی سیستم نیز بهتر میشود.
- مدل رولینگ: این سیستم، یک سیستم رولینگ است؛ یعنی بهجای اینکه هرچند وقت یکبار مثلا هر یک ماه یکبار یا یک سال یکبار برای این سیستم آپدیت جدید منتشر شود، سیستم دائما در حال بهروزرسانی است و این، سیستم را در حالت مینیمال نگه میدارد.
- نرمافزارهای پایه: این سیستم برخلاف دیگر توزیعات که نرمافزارهای متعددی به صورت پیش فرض روی آنها نصب است، از نرم افزارهای پایه بر روی سیستم خود استفاده میکند. این موضوع، کاربر را به این سمت سوق میدهد که لازم نباشد تعداد زیادی برنامه روی سیستم نصب کند و دچار سردرگمی نمیشود.
- طراحی ساده: این سیستم از قواعد و فلسفههای مینیمالبودن پیروی میکند. در لایههای مختلف این سیستم پیچیدگی خاصی دیده نمیشود و همه چیز قابل فهم است.
تمایز Arch Linux با باقی سیستم عاملها
دلایل متعددی هستند که سیستم آرچ لینوکس را از بقیه توزیعات متمایز میسازد.
- کنترل بر روی سیستم: همان طور که قبلا گفتیم، این سیستم به کاربران این اختیار را میدهد تا با توجه به نیازشان، آن طور که میخواهند این سیستم را طراحی کنند؛ در واقع دست کاربر باز است. برای همین برنامه نویسان این آزادی را دارند تا آن طور که میخواهند کدنویسی سیستم را انجام دهند.
- تجربه یادگیری: درست است که Arch Linux یک سیستم با بدنه ساده است. اما این بدان معنا نیست که همه میتوانند در آن حرفهای شوند. این سیستم به دلیل ساختار منحصر به فردی که دارد، کار کردن و حتی نصب آن، به فهم و درک بالایی نیاز دارد. در نتیجه در طی این پروسه، دانش برنامه نویسان بالا میرود.
- پر بازده بودن: به دلیل ساختار سادهای که این سیستم دارد و همچنین آزادی که کاربر دارد موجب میشود بازدهی سیستم بالاتر برود و کارایی کدهای برنامه نویسان نیز افزایش یابد.
- انعطافپذیری: این سیستم بسیار سازگار و انعطافپذیر است. میتواند برای محیطهای مختلف چه در توسعه وب چه در برنامهنویسی، طراحی شود و این دست خود برنامهنویس است.
سرور مجازی پویان آی تی، با پشتیبانی از انواع سیستم عاملها، گزینهای امن و ایدهآل برای اجرای برنامههای شماست.
Pacman در Arch Linux
Pacman یک Command Text است که مدیریت سیستم عامل را برعهده دارد. اسم کامل آن Package Manager است که با کمی تغییر به آن Pacman میگویند. وظایف کلی آن شامل نصب، بهروزرسانی و مدیریت بستههای نرمافزار است. برخی از ویژگیهای این سیستم را بررسی میکنیم.
- سینتکس کد آن بسیار ساده و بهراحتی قابل استفاده است.
- به طور خودکار، تضمین میکند که برنامهها و نرمافزارها بهدرستی بر روی سیستم نصب شدهاند.
- با استفاده از ویژگی رولینگ این سیستم، Pacman سیستم را همواره آپدیت و بهروز نگه میدارد.
Desktop Agnostic به چه معناست؟
در جهان توزیعهای لینوکس و سیستمهای متن باز، یکی از ویژگیهای مهم نرم افزارها، استقلال از محیط دسکتاپ است که آن را با اصطلاح Desktop Agnostic میشناسند. برای مثال در توزیع Arch Linux که یک محیط دسکتاپ به خصوص ندارد، این نرم افزارها را به راحتی میتوان اجرا کرد بدون آنکه تغییری در عملکرد آنها مشاهده کنید. برخی از نرم افزارهای معروف مستقل از دسکتاپ عبارتند از برنامههای خط فرمان یا CLI و برنامههای گرافیکی مستقل از DE.
مزایای Arch Linux
این سیستم نیز مانند همه توزیعات لینوکسی مزیتهایی دارد که عبارت است از:
- Arch Wiki: یکی قابلیتهایی که Arch Linux را از بقیه مجزا میکند، Arch Wiki یا همان مستندات این سیستم است. این شامل اطلاعات بسیار مفیدی درباره Arch Linux میباشد که میتواند برای کاربران در پروسه کار با آن کمک بزرگی باشد. چون بسیار جامع است، مستندات و اطلاعات زیادی در بر دارد.
- فناوری نوین: این سیستم چون همواره در حال به روز رسانی است، همیشه سیستم و نرمافزارهای آن بهروز هستند. با استفاده از Pacman بهراحتی میتوان سیستم را بهروز کرد.
- مستقل بودن: برخلاف بسیاری از توزیعات که بیشتر بر مبنای Debian یا Ubuntu هستند، آرچ لینوکس از همان ابتدای کار مستقل بود و وابستگی خاصی ندارد.
- منبع جامع برای یادگیری: بدون شک کسی که در Arch Linux حرفهای است درک زیادی از سیستم عامل لینوکس دارد. به همین دلیل این سیستم به یادگیری و درک کاربر خود، میافزاید.
معایب Arch Linux
در این بخش به معایب این سیستم میپردازیم.
- پیچیدگی: این سیستم بسیار مناسب افراد حرفهای است. ممکن است که ظاهر سادهای داشته باشد؛ اما به هر حال برای افرادی که کوچکترین زمینهای از لینوکس ندارد، بسیار دشوار است. همچنین در نصب آن هم این امکان است چالشهای وجود داشته باشد.
- پشتیبانی محدود: این سیستم پشتیبانی بهصورت گسترده به کاربران خود ارائه نمیدهد؛ پس کاربران تنها به پشتیبانی اولیه این سیستم تکیه میکنند. این برای کاربران تازه وارد میتواند چالش برانگیز باشد.
- ریسک امنیتی: چون اختیار سیستم دست کاربران است، اگر کاربران مواظب نباشد و کدهای ناامن وارد کنند یا برنامههای نامطمئنی نصب کنند، امنیت سیستم به خطر میافتد.
- جامعه کاربری: جامعه کاربری این سیستم نسبت به دیگر توزیعات کوچکتر است و بیشتر افراد حرفهای از این سیستم استفاده میکنند.
تفاوت اوبونتو و آرچ لینوکس
توزیعهای لینوکس مانند Ubuntu و Arch Linux در میان توسعه دهندگان و مدیران سیستم محبوبیت بسیاری دارند. با اینکه هر دو توزیع متنباز (Open Source) هستند؛ در بخشهایی مانند فلسفه ساخت، شخصی سازی و سادگی استفاده تفاوت بسیاری دارند. در ادامه این دو سیستم عامل محبوب را مقایسه میکنیم.
| ویژگی / جنبه | آرچ لینوکس (Arch Linux) | اوبونتو (Ubuntu) |
|---|---|---|
| توزیع پایه | مستقل (Independent) | دبیان (Debian) |
| Package Manager | pacman | APT (DEB) |
| چرخه انتشار | انتشار غلتان (Rolling release) | منظم + LTS (پشتیبانی بلندمدت) |
| نصب | دستی، خط فرمان | نصب کننده گرافیکی آسان |
| مخاطب هدف | کاربران پیشرفته، تنظیمات خاص | مبتدیان، توسعهدهندگان، عمومی |
| دسکتاپ پیش فرض | ندارد (انتخاب کاربر) | گنوم (GNOME) |
| مستندات | آرچ ویکی (بسیار دقیق و فنی) | مستندات خوب جامعه کاربری |
| پایداری | کمتر (به دلیل آپدیتهای مداوم) | بسیار بالا (نسخههای LTS) |
| تازگی نرم افزار | جدیدترین بستهها (Bleeding-edge) | بستههای پایدار و تست شده |
| شخصی سازی | بسیار بالا | متوسط |
حداقل منابع مورد نیاز Arch Linux
آرچ لینوکس منابع آنچنانی برای نصب نیاز ندارد و سیستم تقریبا سبکی است.
- حداقل 512 مگابایت رم (بهتر است رم خود را تا 2 گیگابایت برای عملکرد بهتر بالا ببرید)
- حداقل 2 گیگابایت فضای خالی روی هارد دیسک
- پردازندههای x64 و x86 (حتی پردازندههای قدیمی)
نکتهای که باید به آن توجه داشته باشید این است که خود آرچ لینوکس محیط گرافیکی ندارد و در صورت نصب یک محیط گرافیکی به منابع بیشتری نیاز خواهید داشت.
بهترین محیطهای دسکتاپ Arch Linux
همانطور که در بخش بالا به آن اشاره کردیم، خود آرچ لینوکس محیط دسکتاپ اختصاصی ندارد و نیازمند این است که آن را به صورت دستی نصب نمایید. در این میان محیطهای گرافیکی بسیاری برای این سیستم عامل توسعه داده شدهاند که در ادامه به برخی از آنان میپردازیم:
GNOME: طراحی مینیمال و مدرن
رابط گرافیکی گنوم، با هدف سادگی برای استفاده کاربران توسعه داده شده است. گنوم آرچ لینوکس توسط The GNOME Project و به صورت کاملا رایگان و متن باز ساخته شده است. گنوم از Wayland به عنوان پروتکل نمایش خود استفاده میکند. Sessionهای (نحوه اجرا و زیرساخت دسکتاپ) قابل استفاده در گنوم عبارتند از:
- GNOME: پیش فرض رابط گرافیکی گنوم این Session است که همانطور که اشاره کردیم از Wayland به عنوان پروتکل نمایش خود استفاده میکند.
- GNOME Classic: این Session یک محیط سنتی دسکتاپ را برای تجربه ایجاد میکند که در آن از برخی افزونههای مخصوص استفاده میشوند.
KDE Plasma: سبک و سریع
یکی دیگر از بهترین محیطهای دسکتاپ آرچ لینوکس KDE است. این محیط که توسط KDE Community توسعه داده شده است کاملا متنباز و رایگان است و مانند گنوم از پروتکل Wayland یا x11 استفاده میکند. با این حال تنظیمات پیچیده آن ممکن است برای کاربران گیج کننده باشد.
Xfce: پایدار و کلاسیک
Xfce یک محیط دسکتاپ سبک و ماژولار بر پایه GTK (جعبه ابزار مولتی پلتفرم برای ساخت محیط گرافیکی) است. این محیط، برای ارائه یک تجربه کاربری خوب دارای Windows Manager و File Manager است که به راحتی کاربران کمک بسیاری میکند.
توزیعهای Arch Linux
در لینوکس، مفهومی به نام Derivatives یا مشتقات وجود دارد. Derivatives در لینوکس به این معناست که یک توزیع لینوکس بر اساس توزیع یک توزیع دیگر ساخته شده است که این توزیع جدید میتواند تغییراتی در بستهها، مدیریت، تنظیمات پیش فرض یا محیط دسکتاپ داشته باشد، اما هنوز به توزیع اصلی وابسته است. آرچ لینوکس هم مانند اوبونتو، توزیعهایی بر پایه خود دارد که در ادامه به آنها میپردازیم. توجه داشته باشید که بر اساس اسناد رسمی Arch Linux، این توزیعها رسمی نیستند و توسط جامعه آرچ و توسعه دهندگان پشتیبانی نمیشود.
Manjaro: دروازه ورود به دنیای آرچ لینوکس
توزیع مانجارو، محبوبترین توزیع مبتنی بر Arch Linux است. این توزیع سعی بر این دارد که پیچیدگیهای فنی آرچ را پشت یک رابط گرافیکی زیبا پنهان کند. تفاوت اصلی مانجارو با آرچ این است که مانجارو از مخازن خود استفاده میکند، نه مخازن رسمی آرچ. این توزیع، ابزاری به نام Manjaro Hardware Detection دارد که به صورت خودکار سخت افزار شما را شناسایی و درایوهای مناسب را نصب میکند.
EndeavourOS: جانشین معنوی آرچ لینوکس
اگر مانجارو سعی بر این دارد که اوبونتوی دنیای آرچ باشد، اندیور میخواهد نزدیکترین تجربه به آرچ خالص اما با نصب آسان باشد. برخلاف مانجارو، اندیور از مخازن رسمی Arch استفاده میکند. یعنی وقتی آرچ آپدیت میدهد، شما هم بلافاصله و بدون تاخیر آپدیت را دریافت میکنید.
ArcoLinux: دانشگاه آرچ لینوکس
آرکو لینوکس فقط یک سیستم عامل نیست، بلکه یک پلتفرم برای یادگیری لینوکس است. هدف اصلی توسعه دهنده این است که شما را از یک کاربر مبتدی در لینوکس به یک کاربر حرفهای تبدیل کند که بتواند سیستم خودش را بهتر بشناسد. آرکو در یوتیوب نیز فعالیت بسیاری دارد و ویدیوهایی را برای یادگیری ریزترین جزئیات سیستم شما تولید کرده است.
و در آخر
Arch Linux یک توزیع لینوکس محبوب است که برای کاربران پیشرفته و دارای دانش لینوکسی مناسب است. این توزیع به دلیل ساختار مینیمال و امکانات انعطاف پذیری که ارائه میدهد، جذابیت بالایی برای کاربران حرفهای دارد. با این حال، برای کاربران تازه وارد، نصب و راه اندازی آن ممکن است چالش برانگیز باشد و نیازمند زمان و توجه بیشتری باشد. مزایای Arch Linux شامل آپدیت مداوم نرمافزار، امکان انتخاب و نصب دقیق بستهها، و منابع آموزشی فراوان میشود. اما این توزیع نیز دارای معایبی از جمله پشتیبانی محدود، پیچیدگی نصب و ریسکهای امنیتی است که کاربران باید در نظر بگیرند.
سوالات متداول
بله، Arch Linux کاملا رایگان است و آن را میتوان به صورت آزاد دانلود کرده و استفاده کرد.
برای بهروزرسانی بستهها در Arch Linux، میتوانید از دستور Pacman -Syu استفاده کنید. این دستور همه بستههای نصب شده را بهروزرسانی میکند. قبل از هر بهروزرسانی، بهتر است پیشتر دستور را اجرا کنید تا لیست بستهها بهروزرسانی شود.
منابع
- https://wiki.archlinux.org/
اولین دیدگاه را اضافه کنید.