کلود (cloud) یا فضای ابری چیست؟ + تفاوت ابر و پردازش ابری
میتوانید خلاصهای کوتاه از محتوای مقاله را با استفاده از هوش مصنوعی دریافت نمایید.
احتمالا در سالهای اخیر نام کلود (Cloud) یا «فضای ابری» را شنیدهاید؛ بعضیها آن را به «فضای ذخیرهسازی ابری» میشناسند. اگر بخواهیم عمیقتر به این موضوع نگاه کنیم، میتوان گفت کلود تلفیقی از علم محاسبات و اینترنت است. با ما همراه باشید تا شما را با کلود، انواع آن و عملکرد آن آشنا کنیم.
کلود (cloud) چیست؟
کلود (Cloud) یا «فضای ابری» سرورهایی هستند که از طریق اینترنت قابل دسترسی بوده و نرمافزارها و پایگاههای داده روی آنها اجرا میشوند. سرورهای ابری در مراکز داده سراسر جهان قرار دارند. با استفاده از رایانش ابری، کاربران و شرکتها مجبور نیستند سرورهای فیزیکی را خودشان مدیریت کنند یا برنامههای نرمافزاری را روی دستگاههای خود اجرا کنند. رایانش ابری با استفاده از یک اتصال آنلاین میتواند در هر زمان و هر مکان در دسترس باشد.
کلود کاربران را قادر میسازد تا تقریبا از هر دستگاهی به فایلها و برنامههای خود دسترسی داشته باشند، زیرا عملیات و ذخیرهسازی به جای انجام روی دستگاه کاربر، روی سرورهای دیتاسنتر انجام میشود. به همین دلیل است که کاربر میتواند پس از تعویض گوشی قدیمی با یک گوشی جدید، وارد حسابهای اجتماعی خود شود و همچنان اکانت قدیمی خود را با تمام عکسها، فیلمها و تاریخچه آنها داشته باشد. Gmail یا Microsoft Office 365 از ایمیل ابری و Dropbox یا Google Drive از ذخیرهسازی ابری استفاده میکنند.
اگر کسبوکارها از فضای ابری استفاده کنند، ممکن است برخی هزینهها مانند هزینههای IT کاهش یابد. به عنوان مثال، کسبوکارها دیگر نیازی به بهروزرسانی و نگهداری سرورهای خود ندارند، زیرا فروشندهای که فضای ابری را در اختیار آنها قرار داده، این کار را انجام میدهد؛ در نتیجه، هزینهها کاهش مییابد.
تفاوت ابر (cloud) و پردازش ابری (Cloud Computing)
دو واژه «ابر» و «پردازش ابری» معمولا به عنوان مفاهیم مشابه و در برخی موارد به جای یکدیگر استفاده میشوند، اما گاهی معنای متفاوتی دارند. مفهوم ابر (Cloud) به معنای مجموعهای از سرویسها و منابع محاسباتی است که از راه دور قابل دسترسی هستند. در واقع، خدمات ابری شامل زیرساخت، پلتفرمها یا نرمافزارهایی است که توسط ارائهدهندگان میزبانی و از طریق اینترنت در دسترس کاربران قرار میگیرد.
به زبان ساده، پردازش ابری (Cloud Computing) به معنای ذخیرهسازی و دسترسی به دادهها و برنامهها از طریق اینترنت به جای استفاده از هارد دیسک رایانه شما است. در برخی منابع، پردازش ابری به عنوان خدمات سختافزاری و نرمافزاری ارائه شده توسط یک ارائهدهنده در اینترنت تعریف میشود. پردازش ابری میتواند به صورت عمومی (Public Cloud)، خصوصی (Private Cloud) یا نیمهخصوصی (Hybrid Cloud) باشد.
به طور خلاصه، واژه «ابر» به عنوان یک اصطلاح کلی به محیطهای مبتنی بر اینترنت اشاره دارد، اما پردازش ابری به عنوان یک زیرمجموعه از مفهوم کلود مطرح میشود. به عبارت دیگر، پردازش ابری یکی از خدماتی است که در محیط کلود ارائه میشود.
انواع خدمات رایانش ابری (cloud computing) چیست؟
در این قسمت به بررسی انواع خدمات ابری میپردازیم.
Software-as-a-Service (SaaS):
در این روش، کاربران نیازی به نصب برنامه خاصی روی دستگاه خود ندارند، زیرا برنامههای SaaS روی سرورهای ابری میزبانی میشوند و کاربران میتوانند از طریق اینترنت به آنها دسترسی پیدا کنند. در این مدل، کاربر حتی با نرمافزار نیز مستقیما کاری ندارد. به عنوان مثال، برای استفاده از سرویس ایمیل، کاربر بدون درگیر شدن با سیستمعامل یا نرمافزار ایمیل میتواند ایمیل سرور خود را راهاندازی کند. برای آشنایی بیشتر با این سرویس و ویژگیهای آن میتوانید مقاله CaaS چیست؟ را مطالعه کنید.
Platform-as-a-Service (PaaS):
سکوی ابری یا PaaS مدلی است که در آن سرویسدهنده امکانات سختافزاری و ابزارهای مورد نیاز مشتریان برای استفاده از محصولات را فراهم میکند. به کمک سکوی ابری، دغدغه فراهمسازی و راهاندازی سختافزار و نرمافزار زیرساخت رفع شده و سرعت توسعه محصولات نرمافزاری افزایش چشمگیری مییابد. در واقع، PaaS محیطی برای توسعه و بارگذاری برنامههای شما در ساختاری ابری است که به کمک آن میتوانید از برنامههای ساده تا نرمافزارهای پیچیده را در بستر ابر پیادهسازی کنید. Heroku و Microsoft Azure از ارائهدهندگان PaaS هستند.
Infrastructure-as-a-Service (IaaS):
در مدل IaaS، شرکتها زیرساختهای IT مانند شبکه، سرور و فضای ذخیره سازی را از سرویس دهندههای ابری تهیه کرده و سپس از آن زیرساخت برای توسعه برنامههای خود استفاده میکنند. به عبارتی، IaaS مانند اجاره یک دفتر کار خام است؛ زیرساخت پایه (دیوارها و ستونها) فراهم شده است، اما نصب سیستم عامل، نرم افزارها و مدیریت امنیت داخلی بر عهده شماست. از جمله ارائه دهندگان معروف این سرویس میتوان به DigitalOcean ،Google Compute Engine و OpenStack اشاره کرد.
Function-as-a-Service (FaaS):
به FaaS رایانش بدون سرور گفته میشود. FaaS برنامههای ابری را به بخشهای کوچکتری تقسیم کرده و آن بخشها در صورت لزوم اجرا میشوند. مزیت بزرگ این سرویس این است که تنها برای مدت زمانی که از آن استفاده میکنید، پرداخت انجام میدهید و نیازی به پرداخت هزینه بر مبنای میزان پهنای باند یا تعداد سرورهای استفاده شده نیست.
| سرویس | مسئولیت کاربر | مثال | ویژگی اصلی |
|---|---|---|---|
| SaaS | فقط استفاده از نرمافزار | Gmail ،Office 365 | نیاز به نصب یا مدیریت ندارد. |
| PaaS | توسعه برنامه بدون مدیریت زیرساخت | Heroku ،Microsoft Azure | محیط آماده برای توسعه فراهم است. |
| IaaS | مدیریت نرمافزار و داده، اجاره زیرساخت | DigitalOcean ،Google Compute Engine | کنترل کامل روی محیط |
| FaaS | نوشتن توابع، اجرا و منابع مدیریت شده | AWS Lambda ،Google Cloud Functions | پرداخت فقط برای زمان اجرا، بدون سرور |
روشهای پیاده سازی سرویسهای رایانش ابری چگونه است؟
در بخش قبلی در مورد نحوه ارائه خدمات از طریق کلود (cloud) یا فضای ابری را بررسی کردیم. در این بخش قصد داریم در رابطه با شیوه استقرار و پیادهسازی سرویسهای رایانش ابری صحبت کنیم. رایجترین روشهای پیادهسازی سرویسهای رایانش ابری عبارتند از:
سرویس کلود خصوصی (Private cloud):
سرویس کلود خصوصی، بهطور اختصاصی توسط نهاد، سازمان یا شرکت مورد استفاده قرار میگیرد. یک ابر خصوصی توسط منابع داخلی اداره میشود اما این لزوما به این معنی نیست که ابرهای خصوصی حتما در محل شرکت یا سازمان شما حضور فیزیکی داشته باشند. در ابر خصوصی همه انواع خدمات مبتنی بر رایانش ابری از جمله SaaS ،PaaS و IaaS قابل ارائه است.
سرویس کلود عمومی (Public cloud):
ابر عمومی مدلی استاندارد از خدمات رایانش ابری است که در دسترس عموم کاربران باشد. AWS آمازون و Google Cloud گوگل، معروفترین ابرهای عمومی هستند که طیف وسیعی از خدمات رایانش ابری را به عموم کاربران ارائه میدهند. در ابر عمومی شرایط استفاده بر اساس پرداخت به اندازه مصرف (pay as you go) است. منابع و سرویسها تنها در صورت نیاز کاربران به آنها تخصیص داده میشود و فقط به همان میزان که از منابع مصرف میکنند، هزینه پرداخت میکنند. برای آشنایی بیشتر با این موضوع میتوانید مقاله سرور pay as you go را مطالعه کنید.
سرویس کلود هیبریدی (Hybrid cloud):
این سرویس تلفیقی از دو سرویس کلود خصوصی و کلود عمومی است. در سرویس ابری هیبرید علاوه بر استفاده از مزایای سرویس ابری مانند پایداری بیشتر، از منابع سختافزاری سازمان نیز به بهترین شکل استفاده میشود. چرا که در سرویس ابری عمومی تعداد دیتاسنترهای بیشتری در اختیار کاربر قرار دارد و امکان از دسترس خارج شدن دیتاسنتر از روش سرویس ابری خصوصی کمتر است.
چگونه میتوان سرور کلود تهیه کرد؟
شما میتوانید سرویس کلود هتزنر را با ارزانترین قیمت و در عین حال بالاترین کیفیت، از وبسایت پویان آی تی سفارش دهید. سرویس کلود پویان آی تی در دیتاسنتر هتزنر، یکی از معروفترین دیتاسنترهای اروپا، میزبانی میشود. این سرویس در چهار سری CX ،CPX ،CAX و CCX در دسترس کاربران قرار دارد.
سری CX سرویس کلود
سری CX سرویس کلود با استفاده از پردازنده Intel Xeon Gold و از دو موقعیت فنلاند و آلمان، از شهرهای فالکناشتاین و نورنبرگ در آلمان و هلسینکی در فنلاند ارائه میشود.
سری CAX سرویس کلود
سری CAX با پردازنده Ampere، معماری رم ARM64 و از لوکیشن آلمان در دسترس است. پلانهای سری CAX سرویس کلود در مقایسه با سایر طرحها، با تعداد پردازنده بیشتر و قیمتی مناسب ارائه میشوند. سرویس کلود سری CAX معمولا برای استفادههای خاص انتخاب شده و برای سیستمعاملهای لینوکسی مناسبتر است.
سری CPX سرویس کلود
سری CPX سرویس کلود از هارد بیشتر و رم قویتری برخوردار بوده و از پردازنده AMD EPYC™ 7002 قدرت میگیرد. پلانهای این سرویس از شهرهای فالکناشتاین و نورنبرگ آلمان، هلسینکی فنلاند، اشبورن و هیلزبورو آمریکا قابل ارائه است.
سری CCX سرویس کلود
سری CCX سرویس کلود هتزنر به کمک دو پردازنده Milan EPYC 7003 و Genoa EPYC 9654 ارائه میشود. هستههای این پردازندهها به صورت کامل و اختصاصی در اختیار کاربر قرار میگیرند. پلانهای این طرح از شهرهای فالکناشتاین و نورنبرگ آلمان، هلسینکی فنلاند، اشبورن و هیلزبورو آمریکا ارائه میشوند.
مزایای استفاده از سرویس کلود
امروزه سرویس کلود به یکی از پرکاربردترین سرویسها تبدیل شده است. از مزایای این سرویس میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
کاهش هزینه
استفاده از سرویس کلود هزینهها را تا حد بسیار زیادی کاهش میدهد، زیرا هزینههایی نظیر خرید سختافزار، نرمافزار و راهاندازی مراکز داده در محل حذف میشوند. علاوه بر این، دیگر نیازی به کارشناس برای مدیریت و بررسی زیرساختها نیست و هزینه برق و خنککننده سرورها نیز کاهش مییابد.
سرعت سرویس کلود
راهاندازی و نصب سرویسهای ابری بسیار سریع است و در مدت زمان کوتاهی با چند کلیک فعال میشوند. همچنین به دلیل انعطافپذیری خدمات رایانش ابری، در صورت هرگونه تغییر در کسبوکار یا نیازهای کاربران، ارتقا و کاهش سرویسها در کوتاهترین زمان ممکن انجام میشود.
مقیاس پذیری جهانی
همانطور که گفته شد، سرویس کلود یا فضای ابری انعطافپذیر است. این موضوع به معنای ارائه منابع IT مناسب، برای مثال افزایش یا کاهش قدرت محاسباتی، فضای ذخیرهسازی و پهنای باند در بهترین زمان است.
بهره وری بالا
دیتاسنترهایی که در شرکتها به صورت فیزیکی وجود دارند نیاز به راهاندازی سختافزاری و نرمافزاری دارند. اما راهاندازی و بهرهبرداری از منابع سختافزاری در سرویسهای کلود بسیار سریع انجام میشود. از این رو، کارشناسان فنی و پشتیبانی میتوانند بر امور مهمتری تمرکز کنند.
عملکرد سرویسهای کلود
سرویسهای کلود در دیتاسنترهای امن و معتبر میزبانی میشوند و بهصورت خودکار به آخرین نسخههای سختافزاری و نرمافزاری ارتقا مییابند. این قابلیت منجر به افزایش سرعت و عملکرد سرویس شده و به کاربران امکان میدهد تا از بیشترین امکانات بهرهمند شوند.
قابل اطمینان بودن
امکان بکاپگیری و بازیابی اطلاعات توسط سرویسهای کلود باعث شده است تا این سرویس به یکی از مطمئنترین روشهای پردازش و ذخیرهسازی اطلاعات تبدیل شود. با استفاده از سرویسهای ذخیرهسازی ابری و ابزارهای پشتیبانگیری خودکار، از دست رفتن اطلاعات به دلیل خرابی سختافزاری، حوادث و غیره جلوگیری میشود.
امنیت بالای کلود
بسیاری از ارائهدهندگان سرویسهای کلود از سیاستها و استانداردهای امنیتی پیشرفته پیروی میکنند. این موضوع با تقویت وضعیت امنیتی سیستم، از دادهها، برنامهها و زیرساختهای شما در برابر تهدیدات احتمالی محافظت کرده و خطرات را کاهش میدهد.
مدل NIST
مدل NIST مخفف عبارت National Institute of Standards and Technology Cybersecurity Framework یک چارچوب امنیت سایبری است که توسط موسسه ملی استانداردها و فناوریهای ایالات متحده توسعه پیدا کرده است. از این چارچوب در راستای مدیریت و همچنین کاهش میزان ریسکهای امنیتی استفاده میشود. تاسیس و توسعه این آژانس به سال 1901 بازمیگردد و وظیفه اصلی آن توسعه و ترویج استانداردهای فناوری بود. با گذشت زمان، و در سال 2013، برای پاسخ به تهدیدهای سایبری موجود، فرمان 13636 توسط رئیسجمهور ابلاغ شد. این فرمان به NIST اجازه داد تا چارچوب امنیت سایبری را برای مدیریت این نوع تهدیدها ایجاد کند.
از این مدل برای محافظت از زیرساختهای حیاتی و دادههای مهم، محافظت و ایجاد آمادگی در برابر موارد سایبری، تنظیم و تطبیق سیاستهای امنیت سایبری و ارزیابی مستمر وضعیت امنیت استفاده میشود. اگر بخواهیم رایانش ابری را از دیدگاه این مدل بیان کنیم باید بگوییم که رایانش ابری مدلی برای دسترسی آسان، فراگیر و بنا به درخواست به مجموعهای از منابع محاسباتی قابل پیکربندی (مانند شبکهها، سرورها، فضای ذخیرهسازی، برنامهها و سرویسها) است که میتواند به سرعت و با حداقل تلاش مدیریت یا تعامل با ارائهدهنده خدمات، تهیه و آزاد شود.
کلام آخر
رایانش ابری یا کلود، انقلابی در نحوه استفاده از فناوری و مدیریت دادهها ایجاد کرده است. با دسترسی آسان، انعطافپذیری بالا و کاهش هزینهها، کلود به کاربران و کسبوکارها این امکان را میدهد که بر نوآوری و توسعه تمرکز کنند، بدون اینکه نگران زیرساختها و نگهداری سرورها باشند. از خدمات SaaS و PaaS گرفته تا IaaS و FaaS، کلود نه تنها سرعت و بهرهوری را افزایش میدهد، بلکه امنیت و اعتماد پذیری دادهها را نیز تضمین میکند. به زبان ساده، کلود آینده فناوری اطلاعات است و آماده است تا مسیر رشد و تحول دیجیتال را برای همه هموار کند.
سوالات متداول
کلود (cloud) یا فضای ابری سرورهایی است که از طریق اینترنت قابل دسترسی بوده و نرمافزارها و پایگاههای داده بر روی آن سرورها اجرا میشوند.
کلود خصوصی (Private cloud)، کلود عمومی (Public cloud) و کلود هیبریدی (Hybrid cloud) از رایجترین انواع مدلهای رایانش ابری (Cloud Computing) است.
منابع
- https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/Legacy/SP/nistspecialpublication800-145.pdf
- https://www.academia.edu/download/50445825/120797.pdf
دیدگاه (2)
سلام متشکرم از مقاله مفیدتون مزیت کلود ترکیبی نسبت به کلود اختصاصی و عمومی چیه؟
۰۶ اسفند ۱۴۰۱– ارائه امکاناتی مانند امنیت، بالانسر بار و ایجاد پشتیبانی از جایگزینی سریع در مواقع فوری – ارائه مقیاس پذیری بالا برای مدیریت ترافیک در سایتهای پرتردد – بهبود عملکرد و سرعت بارگیری وبسایت با استفاده از شبکههای تحویل محتوا (CDN) – کاهش هزینههای سرور و نگهداری تجهیزات
۱۶ فروردین ۱۴۰۲