دیتاسنتر Hyperscale چیست؟ آیا جایگزین هاست سنتی می شود؟
وقتی صحبت از ارائه دهندگان خدمات ابری میشود، نامهایی مانند آمازون، گوگل و مایکروسافت بهسرعت به ذهن میرسند. این شرکتهای بزرگ فناوری با دیتاسنترهای عظیم خود، روزانه حجم بسیار زیادی از دادهها را پردازش کرده و خدمات مورد استفاده میلیونها کاربر در سراسر جهان را پشتیبانی میکنند. یکی از مهمترین زیرساختهای مورد استفاده این شرکتها، دیتاسنترهای Hyperscale هستند که برای پردازش در مقیاس بسیار بزرگ طراحی شدهاند.
مرکز داده هایپراسکیل (Hyperscale Data Center) چیست؟
به مراکز داده بسیار بزرگ با مقیاس پذیری بالا، مرکز داده هایپراسکیل (Hyperscale Data Center) میگویند. کلمه Hyperscale از دو بخش تشکیل شده که ماهیت این نوع مراکز داده را نشان میدهد. Hyper به معنای بسیار بزرگ و Scale به معنای مقیاس و اندازه است.
مراکز داده هایپراسکیل طراحی شدهاند برای ایجاد پایداری، ارتباط بهتر شبکه، کاهش تاخیر و… . همچنین با وجود افزایش روز افزودن دادهها، امروزه این نوع از مراکز داده را بیشتر میبینیم و بسیاری از ارائه دهندگان از آنها بهره میبرند. از طرفی به دلیل کاربردهای گسترده مراکز داده Hyperscale مثل هوش مصنوعی، تحلیل داده، پردازش داده و… بسیاری از کسب و کارها نیز به استفاده از آن روی آوردهاند. در این نوع مراکز داده حداقل باید 5 هزار سرور و مساحتی حدودا 930 متر مربع باشد تا بتوان به آنها هایپراسکیل گفت.

مقیاس پذیری مراکز داده هایپراسکیل
یکی از ویژگیهایی که اگر نباشد یک مرکز داده هایپراسکیل نام نمیگیرد، مقیاس پذیری است. یعنی دیتاسنتر باید بتواند در مواجهه با حجم کاری، میزان منابع را نیز افزایش دهد. دیتاسنترهای هایپراسکیل برای افزایش مقیاس پذیری میتوانند از دو روش استفاده کنند.
مقیاس پذیری عمودی
یعنی افزودن سخت افزارهای مورد نیاز مانند RAM، CPU و فضای ذخیره سازی به سرورهای موجود در دیتاسنتر. با این کار بدون تغییر زیرساخت شبکه به طور گسترده، قدرت پردازش سرورها را افزایش میدهند. در این روش میزان توسعه محدود است و ممکن است مشخصات سخت افزار مناسب سرور پیدا نشود.
مقیاس پذیری افقی
مقیاس پذیری افقی یعنی اضافه کردن سرور به دیتاسنتر. در این روش سرورهای جدید به شبکه اضافه میشوند و بار کاری بین آنها تقسیم میشود.
ویژگیهای مراکز داده هایپراسکیل
در اینجا با مهمترین ویژگیهایی از این دیتاسنترها آشنا میشویم که باعث شده کاربران به استفاده از آنها روی بیاورند.
امنیت بالا
امنیت در این مراکز داده بسیار بالا است و میتوان گفت یکی از تفاوتهای مهم آنها با مراکز داده کوچک همین موضوع است. در دیتاسنترهای کوچک نیز استانداردهای امنیتی قابل توجهی پیاده سازی میشود، اما در دیتاسنترهای هایپراسکیل، امنیت به صورت گسترده، لایهای و ساختار یافته طراحی و مدیریت میشود.
لایههای امنیتی به کار رفته در این نوع مراکز داده هم جنبههای فیزیکی و هم حملات سایبری را در بر میگیرد.
منبع انرژی
مصرف برق این نوع دیتاسنترها بسیار زیاد است. وجود هزاران سرور و سیستم خنک کننده برای آنها نیاز به برق دارد که هزینه آن ممکن است سرسام آور باشد. به همین دلیل در دیتاسنترهای هایپراسکیل از فناوریهایی برای کاهش مصرف برق و استفاده از انرژیهای تجدید پذیر استفاده میشود.
هزینه پایین
مقیاس پذیری بالا، امنیت زیاد، تاخیر کم و… همه از ویژگیهای دیتاسنترهای هایپراسکیلهستند که شاید با فهمیدن آنها فکر کنید هزینه این مراکز داده بسیار بالا است. باید گفت این طور نیست. حتی شاید بتوان گفت انتخاب این نوع دیتاسنترها نسبت به تهیه کولوکیشن هزینه کمتری دارد.
در این مراکز پرداخت بر اساس مصرف است، یعنی به ازای میزان منابعی که استفاده کردهاید هزینه میپردازید (هر چه قدر آش بخوری همون قدر پول میدی).
چالشهای مرکز داده هایپراسکیل
اکنون نوبت به بررسی چالشها و محدودیتهای این فناوری میرسد، فناوریای که همه منابع از خوبیها و ویژگیهای آن میگویند.
هزینههای پنهان
در بالا اشاره شد که در دیتاسنترهای هایپراسکیل هزینهها به دلیل نوع پرداخت کمتر از روشهای دیگر است. این موضوع درست است، اما اگر این طور بود، ارائه دهندگان کولوکیشن و دیگر دیتاسنترها باید ورشکست میشدند. نکته مهمی که در این مورد بیان نمیشود، هزینههای پنهان مهاجرت به این نوع از خدمات است.
از جمله هزینهها، هزینه انتقال داده، هزینه خروج داده از مبدا، هزینه تغییر نرم افزار و… وجود دارد. به طور واقع بینانه هزینه اجاره یک کولوکیشن برای بیشتر سازمانها بهتر و منطقیتر از مهاجرت به هایپراسکیل است. در هایپراسکیل وابستگی به ارائه دهنده بیش از حد معمول است.
اتصال به دیتاسنتر هایپراسکیل
یکی از چالشها برای کاربرانی که میخواهند به مراکز داده هایپراسکیل مهاجرت کنند، اتصال شبکههای مستقل به هایپراسکیل است. این مسیر با مشکلاتی مانند پیدا کردن مسیر ترافیک، حفظ کیفیت و پینگ، دوری از محدودیتها و… همراه است. از آنجایی که ترافیک از یک شبکه لوکال به یک سیستم پیچیده منتقل میشود، باید دقت زیادی در نوع انتقال داشت تا مشکلات جدی و غیر قابل برگشت ایجاد نشود.
جایگاه دیتاسنترها و هاستینگهای کوچک
در چند سال اخیر که حجم دادهها به شدت افزایش یافته، تعداد دیتاسنترها و ارائه دهندگان هاستینگ کوچک نیز افزایش داشته است. ممکن است این سوال برای شما ایجاد شود که چرا تا وقتی ارائه دهندگان بزرگ با دیتاسنترهای هایپراسکیل وجود دارند، باید از هاستینگهای کوچک حمایت کرد؟ بیایید با یک مثال به این سوال پاسخ دهیم.
فرض کنید قصد دارید یک فروشگاه اینترنتی جدید راه اندازی کنید، اما در بازار فروشگاههای اینترنتی بسیار بزرگی فعالیت میکنند. با وجود این، ریسک را میپذیرید و فروشگاه خود را راه اندازی میکنید. به مرور زمان تعداد مشتریان شما افزایش مییابد، اما چرا؟ فروشگاههای بزرگ معمولا تنوع بسیار زیادی از محصولات دارند که ممکن است انتخاب را برای مشتری دشوار کند، فرایند پشتیبانی و رسیدگی به درخواستها زمانبر باشد و ارائه خدمات شخصی سازی شده به مشتریان با چالش بیشتری همراه شود. در مقابل، فروشگاه شما با تمرکز بر کیفیت خدمات، پشتیبانی بهتر و تجربه کاربری مناسبتر، رضایت بیشتری را برای مشتریان فراهم میکند.
در هاستینگهایی مثل پویان آی تی که ابعاد گسترده هایپراسکیل ندارند، پشتیبانی انسانی وجود دارد. اگر مشکل و اختلالی در سرویس شما ایجاد شود در کوتاهترین زمان مشکل رفع خواهد شد. درست است که هوش مصنوعی پیشرفت زیادی داشته، اما همچنان در پشتیبانی هاستینگ نیروی انسانی اولویت دارد، چرا که بهتر میتواند مشکلات را رفع کند.
همچنین یک دیتاسنتر Hyperscale به دلیل ساختار رباتیک و خودکارش نمیتواند در بسیاری از موارد عملکرد خوبی داشته باشد. به عنوان مثال:
- تجربه کاربری که هاستینگهای کوچک میسازند بهتر از دیتاسنترهای بزرگ است.
- به دلیل کمتر بودن تعداد سرورها، مانیتورینگ و پیشگیری از اختلالها راحتتر است.
- کیفیت خدمات به دلیل رقابت و تلاش برای پیشرفت بیشتر است.
به طور کلی با وجود دیتاسنترهای Hyperscale، سرورهای اختصاصی و کولوکیشن در حوزه هاستینگ همچنان پادشاهی میکنند.
خرید هاست پرسرعت و حرفهای
پویان آی تی ارائه دهنده انواع سرویسهای میزبانی وب با منابع اختصاصی، سرعت بالا و امنیت پیشرفته است. با انتخاب هاست مناسب، تجربهای پایدار، سریع و مطمئن برای وب سایت خود داشته باشید.
خرید هاستمقایسه دیتاسنترهای هایپراسکیل و دیتاسنترهای کوچک
جدول زیر تفاوتهای کلیدی بین مراکز داده هایپراسکیل و هاستینگهای کوچک را به طور خلاصه نشان میدهد:
| ویژگی | مراکز داده هایپراسکیل (Hyperscale) | هاستینگها و دیتاسنترهای کوچک / کولوکیشن |
| ابعاد و ظرفیت | بسیار بزرگ (حداقل ۵۰۰۰ سرور و مساحت بالا) | مقیاس کوچک تا متوسط |
| نوع پشتیبانی | متکی به ساختار خودکار و رباتیک | پشتیبانی انسانی با حل سریعتر و دقیقتر مشکلات |
| ساختار هزینهها | پرداخت به ازای مصرف (اما دارای هزینههای پنهان مهاجرت و انتقال داده) | هزینههای مشخص و منطقیتر برای اکثر سازمانها |
| مانیتورینگ و پایداری | اتصال و مدیریت شبکه پیچیده با چالشهای حفظ کیفیت | مانیتورینگ و پیشگیری از اختلال بسیار راحتتر |
| تجربه کاربری (UX) | عمومی به دلیل حجم بالای کاربران | باکیفیتتر، آرامتر و شخصیسازیشده |
| ساختار امنیت | لایههای امنیتی فیزیکی و سایبری بسیار گسترده و ساختاریافته | امنیت بالا اما در مقیاس محدودتر و متمرکزتر |
| میزان وابستگی | وابستگی بیش از حد معمول به ارائهدهنده سرویس | استقلال و کنترل بیشتر کاربر روی سرویسها |
مقایسه میزان کاربران دیتاسنترهای هایپراسکیل و دیتاسنترهای کوچک
| معیار | دیتاسنترهای Hyperscale | هاستینگهای کوچک / Shared Hosting |
|---|---|---|
| تعداد دیتاسنترها | حدود 1000دیتاسنتر بزرگ | هزاران دیتاسنتر کوچک و colocation |
| سهم ظرفیت جهانی | ۴۴–۴۸٪ (پیشبینی ۶۰–۶۷٪ تا ۲۰۳۰-۲۰۳۱) | بخش کوچکتر (بیشتر colocation غیر-hyperscale) |
| تعداد مشتریان تقریبی | چند میلیون (AWS به تنهایی ≈ ۴٫۲ میلیون مشتری تجاری) | دهها میلیون (GoDaddy به تنهایی ۲۰ میلیون) |
| نوع مشتریان اصلی | Enterpriseها، startupهای بزرگ، دولتها، AI/Cloud-heavy | SMBها، کسب و کارهای کوچک، وب سایتهای شخصی و متوسط |
| نوع خدمات اصلی | IaaS, PaaS, Cloud Computing, AI/ML، Storage عظیم | Shared Hosting, VPS، Dedicated ساده، Domain + Email |
| مصرف منابع هر مشتری | بسیار بالا (چندین سرور یا MW) | بسیار پایین (اشتراک منابع یک سرور) |
| درآمد متوسط از هر مشتری | بالا (هزاران تا میلیونها دلار سالانه) | پایین (چند دلار تا چند صد دلار سالانه) |
| رشد بازار | بسیار سریع (به دلیل AI و Cloud) | پایدار اما کندتر |
| تعداد وبسایتهای میزبانیشده | میلیونها (اما بیشتر اپلیکیشنها و سرویسهای بزرگ) | بیش از ۱۸٫۵ میلیون فقط در shared hosting |
| تمرکز جغرافیایی | متمرکز روی US، اروپا، آسیا (کمپهای بزرگ) | پراکنده در همه کشورها |
| مدل مالکیت | عمدتا owned توسط غولهای tech | Colocation، Reseller، شرکتهای کوچک محلی |
در نهایت: کدام یک از این ارائه دهندگان را انتخاب کنیم؟
باید توجه داشت که اگر دیتاسنترهای Hyperscale گزینه مناسبی برای کسب و کارها نبودند، امروزه شاهد تعداد گستردهای از کاربران و رشد روزافزون استفاده از آنها نبودیم. از سوی دیگر، اگر هاستینگهای کوچک و سنتی دیگر کارایی لازم را نداشتند، با ظهور دیتاسنترهای Hyperscale به تدریج از چرخه خارج میشدند.
بنابراین میتوان نتیجه گرفت که هر دو مدل زیرساختی، یعنی Hyperscale و هاستینگهای کوچکتر، کاربرد و جایگاه مشخص خود را دارند و هر کدام پاسخ گوی نیازهای متفاوتی هستند. انتخاب گزینه مناسب، بیش از آنکه به برتری مطلق یک مدل نسبت به دیگری وابسته باشد، به شناخت دقیق نوع کسب و کار، میزان منابع مورد نیاز، سطح مقیاس پذیری، بودجه و اهداف آینده بستگی دارد. در نهایت، با بررسی این عوامل میتوان بهترین گزینه را برای میزبانی و توسعه زیرساخت انتخاب کرد.
سوالات متداول
افزایش حجم دادهها، نیاز به پردازش سریعتر، استفاده گسترده از هوش مصنوعی، تحلیل دادههای بزرگ و سرویسهای ابری باعث شده کسب و کارها به سمت استفاده از مراکز داده هایپراسکیل حرکت کنند.
در دیتاسنترهای هایپراسکیل از چندین لایه امنیتی استفاده میشود که شامل کنترل دسترسی فیزیکی، سیستمهای نظارتی، حفاظت شبکه، فایروالها و راهکارهای مقابله با حملات سایبری است.
منابع
- https://www.ibm.com/think/topics/hyperscale-data-center
- https://www.nlyte.com/faqs/what-is-a-hyperscale-data-center/
- https://www.digitalrealty.com/resources/blog/what-is-hyperscale
به این مقاله امتیاز دهید!
میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد رأی ها : 0
هنوز هیچ رأیی داده نشده. اولین نفر باشید!


اولین دیدگاه را اضافه کنید.