WebMCP چیست؟

WebMCP چیست؟ نحوه کار، کاربردها و امنیت آن

WebMCP چیست؟

می توانید خلاصه ای کوتاه از محتوای مقاله را با استفاده از هوش مصنوعی دریافت نمایید.

فهرست مطالب
فهرست مطالب

تصور کنید به هوش مصنوعی بگویید: «بهترین لپ‌تاپ را با بودجه من پیدا کن و به سبد خرید اضافه کن» و ایجنت بدون سردرگمی میان دکمه‌ها و فرم‌های سایت، این کار را سریع و دقیق انجام دهد. در حال حاضر، ایجنت‌های مرورگر برای انجام چنین کاری باید ساختار صفحات را بررسی کنند، از صفحه اسکرین‌شات بگیرند و عملکرد بخش‌های مختلف را حدس بزنند؛ فرایندی که هم زمان‌بر است و هم احتمال خطا دارد.

WebMCP استانداردی جدید است که می‌خواهد این مشکل را برطرف کند و ارتباط مستقیمی میان وب‌سایت‌ها و ایجنت‌های هوش مصنوعی ایجاد کند. اما WebMCP دقیقا چیست، چگونه کار می‌کند و آیا می‌تواند شیوه تعامل هوش مصنوعی با وب را برای همیشه تغییر دهد؟

WebMCP چیست؟

WebMCP طراحی شده است تا مرورگرها و محیط وب را هوشمندتر و برنامه‌پذیرتر کند.

برای درک بهتر WebMCP باید گفت که این فناوری شرایطی را فراهم می‌کند تا صفحات وب برای ایجنت‌های هوش مصنوعی قابل‌فهم و مناسب باشند. وب‌سایت‌های امروزی رابط کاربری بصری دارند و زیبایی ظاهری برای آن‌ها اهمیت زیادی دارد؛ اما همین ساختار بصری باعث شده است درک بخش‌ها و ساختار سایت برای Agentها دشوار و گاهی نامفهوم باشد. به همین دلیل، WebMCP ایجاد شده است تا ابزارها، ورودی‌ها و به‌طور کلی وضعیت صفحه را برای ماشین‌ها خوانا و قابل‌درک کند.

به بیان دیگر، با وجود WebMCP می‌توان هم زیبایی بصری سایت را برای کاربران انسانی حفظ کرد و هم آن را در کوتاه‌ترین زمان برای ماشین‌های هوش مصنوعی قابل‌فهم ساخت.

WebMCP یک قرارداد استاندارد است که وب‌سایت را برای ایجنت‌های هوش مصنوعی قابل‌استفاده می‌کند. با ورود نسل جدید مرورگرها، یعنی مرورگرهای ایجنت‌محور، سرعت انجام فرایندها اهمیت بسیار بیشتری پیدا کرده است. پیش از این، عامل هوش مصنوعی باید براساس ساختار بصری صفحه، عملکرد و هدف فیلدها را حدس می‌زد؛ اما با استفاده از این استاندارد، وب‌سایت مجموعه‌ای از ابزارها را در اختیار ایجنت قرار می‌دهد تا مستقیما از آن‌ها استفاده کند.

همان‌طور که می‌دانید، آینده در دستان مرورگرهای Agent Browsing است. برای مثال، اگر کسی بخواهد پروازی رزرو کند، این وظیفه را به یک عامل هوش مصنوعی می‌سپارد تا بهترین پرواز را با مناسب‌ترین قیمت پیدا کند، آن را رزرو کند و در نهایت پرداخت را انجام دهد. حتی اگر وب‌سایت شما بهترین قیمت و شرایط را ارائه دهد، اما ایجنت نتواند فرایندها و نحوه عملکرد آن را درک کند، شما این مشتری را از دست خواهید داد. به همین دلیل، استفاده از WebMCP ضروری است.

WebMCP چگونه کار می‌کند؟

WebMCP یک فناوری نوین است و هنوز اطلاعات دقیق و مشخصی درباره روند کار، روش استفاده از آن در آینده و… وجود ندارد. اما چیزی که امروز مشخص است، این است که به دو روش می‌توان از این استاندارد استفاده کرد.

  • روش Declarative

این روش، Attribute را به HTML اضافه می‌کند. حتی نیازی نیست که فرم یا صفحه جدیدی برای افزودن Attribute ایجاد کنید؛ فقط باید مستقیما آن را حاشیه‌نویسی کنید.

این روش یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای مناسب‌سازی صفحات و فرم‌ها برای ایجنت‌هاست. از طرفی، به هیچ‌گونه جاوا اسکریپتی نیاز ندارد و برای سایت‌های استاتیک با کدهای قدیمی نیز قابل استفاده است.

				
					<form
  action="/search"
  method="get"
  toolname="search-products"
  tooldescription="جست‌وجوی محصولات براساس عبارت، دسته‌بندی و حداکثر قیمت"
>
  <label for="query">نام محصول</label>
  <input
    id="query"
    name="query"
    type="search"
    required
    toolparamdescription="نام یا عبارت مرتبط با محصول موردنظر"
  >

  <label for="category">دسته‌بندی</label>
  <select
    id="category"
    name="category"
    toolparamdescription="دسته‌بندی محصول موردنظر"
  >
    <option value="">همه دسته‌بندی‌ها</option>
    <option value="laptop">لپ‌تاپ</option>
    <option value="mobile">موبایل</option>
    <option value="monitor">مانیتور</option>
  </select>

  <label for="max-price">حداکثر قیمت</label>
  <input
    id="max-price"
    name="max_price"
    type="number"
    min="0"
    toolparamdescription="حداکثر بودجه کاربر به تومان"
  >

  <button type="submit">جست‌وجو</button>
</form>
				
			
  • روش Imperative

این روش، شیوه اصلی استفاده از این فناوری است و کنترل کاملی برای شما ایجاد می‌کند. این روش برای ایجنت‌ها کاربردی است؛ چراکه از همان ابتدا تمام ابزارها و قابلیت‌های سایت برای عامل هوش مصنوعی توضیح داده نمی‌شوند، بلکه با توجه به عملکرد آن در سایت، ابزارهای موردنیاز در اختیارش قرار می‌گیرند.

برای مثال، اگر AI وارد صفحه جست‌وجوی محصول شود، ابزارهایی مانند فیلتر محصولات و مرتب‌سازی در اختیارش قرار می‌گیرند و اگر صفحه محصول را باز کند، ابزارهایی مانند افزودن به سبد خرید در دسترسش قرار خواهند گرفت.

				
					<script>
async function registerProductSearchTool() {
  if (!document.modelContext) {
    console.warn("مرورگر از WebMCP پشتیبانی نمی‌کند.");
    return;
  }

  await document.modelContext.registerTool({
    name: "search-products",
    title: "جست‌وجوی محصولات",

    description:
      "محصولات فروشگاه را براساس نام، دسته‌بندی و حداکثر قیمت جست‌وجو می‌کند.",

    inputSchema: {
      type: "object",

      properties: {
        query: {
          type: "string",
          description: "نام یا عبارت مرتبط با محصول موردنظر"
        },

        category: {
          type: "string",
          description: "دسته‌بندی محصول",
          enum: ["laptop", "mobile", "monitor"]
        },

        maxPrice: {
          type: "number",
          description: "حداکثر بودجه کاربر به تومان",
          minimum: 0
        }
      },

      required: ["query"]
    },

    annotations: {
      readOnlyHint: true
    },

    execute: async (
      { query, category, maxPrice },
      { signal }
    ) => {
      const params = new URLSearchParams({ query });

      if (category) {
        params.set("category", category);
      }

      if (maxPrice !== undefined) {
        params.set("max_price", maxPrice);
      }

      const response = await fetch(
        `/api/products/search?${params.toString()}`,
        { signal }
      );

      if (!response.ok) {
        throw new Error("دریافت اطلاعات محصولات با خطا مواجه شد.");
      }

      const data = await response.json();

      return {
        total: data.products.length,
        products: data.products
      };
    }
  });

  console.log("ابزار جست‌وجوی محصولات ثبت شد.");
}

registerProductSearchTool();
</script>
				
			

برای استفاده از هرکدام از این روش‌ها یا به‌طور کلی آماده‌کردن وب‌سایت برای ایجنت‌ها، باید بدانید که سایت شما به زیرساختی قدرتمند نیاز خواهد داشت. درست است که ممکن است ترافیک و تعداد بازدیدکنندگان انسانی کاهش یابد، اما ایجنت‌ها برای کرال‌کردن سایت از منابع زیادی استفاده می‌کنند. به همین دلیل، بهتر است از سرور اختصاصی با منابع بالا استفاده کنید.

چرا به WebMCP نیاز داریم و مشکل ایجنت‌های مرورگر چیست؟

ایجنت‌ها بدون وجود WebMCP نیز روی مرورگرها کار می‌کنند، اما دو مشکل اساسی دارند: اول اینکه خطاهای زیادی دارند و دوم اینکه بسیار کند هستند.

زمانی که OpenAI برای اولین بار چت‌بات هوش مصنوعی خود را معرفی کرد، وقتی سوالی پرسیده می‌شد، هرچند سوال ساده و معمولی بود، پاسخ‌گویی به آن زمان زیادی نیاز داشت. کاربران در آن زمان برای دریافت پاسخ صبر می‌کردند؛ چراکه این فناوری جدید و جالب بود. اما اکنون شما چقدر حاضرید برای دریافت پاسخ صبر کنید؟

برای ایجنت‌ها نیز همین موضوع مطرح است. شاید در اوایل عرضه، کاربران صبر بیشتری داشته باشند و کارها را به آن‌ها بسپارند، اما این وضعیت همیشگی نیست؛ زیرا دنیای امروز، دنیای سرعت است.

ایجنت‌های مرورگر تا به امروز بر اساس استخراج اطلاعات کار می‌کردند؛ یعنی HTML را دریافت و پاک‌سازی می‌کنند، آن را به مدل بزرگ‌تر می‌دهند، اسکرین‌شات می‌گیرند و فرایندهای زمان‌بر دیگری را انجام می‌دهند. همه این کارها فقط برای این است که عملکرد یک دکمه را تشخیص دهند. همین فرایند طولانی و پرکار باعث می‌شود احتمال بروز خطا نیز افزایش یابد و عملکرد ایجنت با مشکل مواجه شود.

وجود WebMCP به این فرایند سرعت و دقت می‌بخشد.

مقایسه MCP Server، WebMCP و llms.txt

با توجه به نیازی که امروزه در حوزه ایجنت‌های هوش مصنوعی ایجاد شده است، ابزارها و روش‌های مختلفی نیز توسعه یافته‌اند. در ادامه، MCP Server، WebMCP و فایل llms.txt را با یکدیگر مقایسه می‌کنیم.

معیارMCP ServerWebMCPllms.txt
هدف اصلیارائه ابزارها و عملیات در سطح Server/API به AI Agentهافراهم کردن تعامل مستقیم Agent با قابلیت‌های یک وب‌سایتارائه نمای خلاصه و ساختاریافته‌ای از سایت به مدل‌های AI
محیط اجراخارج از context مرورگر و در سمت سرورداخل context مرورگر و صفحه وبفایل متنی در ریشه سایت
نوع تعاملفراخوانی ابزارها و عملیات Backendتعامل با ابزارها و قابلیت‌های Frontendمعرفی اطلاعات و لینک‌های مهم
وابستگی به رابط کاربرینداردداردندارد
وابستگی به نشست کاربرمعمولاً نداردمی‌تواند از نشست و احراز هویت مرورگر استفاده کندندارد
احراز هویتنیازمند سازوکار احراز هویت سمت Server/APIامکان استفاده از SSO، Cookie و RBAC موجود در مرورگرنقشی در احراز هویت ندارد
دسترسی به Backend/APIمناسبمحدود به قابلیت‌های در دسترس از context مرورگرندارد
تعامل با صفحات سایتبرای تعامل مستقیم با UI طراحی نشدهبله، یکی از کاربردهای اصلی آن استخیر
مناسب برای سایت‌های استاتیکدر صورت وجود Backend/APIبله، به‌خصوص روش Declarativeبله
تغییر ابزارها بر اساس صفحهمعمولاً خیربله؛ ابزارها می‌توانند بر اساس context صفحه تغییر کنندخیر
نقش در AIاجرای عملیاتاجرای عملیات و تعامل با وب‌سایتکمک به شناخت ساختار و محتوای سایت
تمرکز اصلیدسترسی برنامه‌نویسی‌شده به Backendتعامل Agent با Web Appمعرفی منابع مهم سایت
روش پیاده‌سازیServer و APIروش‌های Declarative و Imperativeفایل Markdown
سرعت و قابلیت اطمینان تعامل مرورگریبرای این کاربرد طراحی نشدهبا هدف کاهش خطا و افزایش سرعت تعامل Agentمستقیماً روی سرعت تعامل اثر نمی‌گذارد
جایگاه در آماده‌سازی سایت برای AIفراهم کردن دسترسی Backendآماده‌سازی قابلیت‌های تعاملی سایتساخت راهنمای محتوایی سایت

امنیت استفاده از WebMCP

WebMCP یک استاندارد اولیه است و هنوز در مراحل آزمایشی قرار دارد؛ به همین دلیل، درباره بسیاری از موارد نمی‌توان به‌طور قطعی صحبت کرد. در حال حاضر، یکی از موضوعات نگران‌کننده، امنیت این فناوری است.

فرض کنید عامل هوش مصنوعی که به اطلاعات حساب بانکی شما دسترسی دارد، وارد یک سایت مخرب شود. این مشکل در ایجنت‌های مرورگری که از WebMCP پشتیبانی نمی‌کنند نیز وجود دارد؛ اما این استاندارد باید به‌گونه‌ای طراحی شود که این مشکل را برطرف کند. این احتمال نیز وجود دارد که WebMCP در این زمینه پیشرفته‌تر و موفق‌تر عمل کند.

چه مرورگرهایی از WebMCP پشتیبانی می‌کنند؟

در حال حاضر، گوگل و مایکروسافت پشتیبانی آزمایشی از WebMCP را در Chrome و Edge آغاز کرده‌اند. بااین‌حال، موزیلا و اپل هنوز این فناوری را در Firefox و Safari به‌صورت عملی پیاده‌سازی نکرده‌اند و WebMCP در این مرورگرها همچنان در مرحله بررسی قرار دارد.

این فناوری هنوز به‌صورت آزمایشی ارائه شده و برای استفاده عمومی و گسترده آماده نیست. اگر WebMCP مراحل آزمایش را با موفقیت پشت سر بگذارد و نگرانی‌های مربوط به امنیت، حریم خصوصی و سازگاری آن برطرف شوند، احتمال دارد در آینده‌ای نه‌چندان دور در نسخه‌های عمومی مرورگرها نیز عرضه شود.

نظر تیم پویان آی تی درباره WebMCP

دنیای فناوری هر روز در حال پیشرفت است و تاکنون فناوری‌های زیادی آمده و رفته‌اند. با اینکه بسیاری از آن‌ها ویژگی‌های متعددی داشتند و بسیار کاربردی بودند، نتوانستند در میان کاربران ماندگار شوند. بااین‌حال، به نظر نمی‌آید که WebMCP نیز چنین سرنوشتی داشته باشد. این فناوری یک نیاز بزرگ را برطرف می‌کند و می‌تواند عملکرد هوش مصنوعی را چند پله بهبود ببخشد.

اما همچنان برای قضاوت درباره این فناوری زود است. هنوز سایت‌ها استفاده از آن را آغاز نکرده‌اند و سایت‌های بانکی و به‌طور کلی سایت‌هایی که به سطح بالایی از حریم خصوصی نیاز دارند، تا زمانی که این فناوری از مرحله آزمایش عبور نکند و امنیت آن تضمین نشود، از آن استفاده نخواهند کرد.

برخلاف تصور برخی افراد که WebMCP را فقط مناسب سایت‌های فروشگاهی می‌دانند، باید گفت هر سایتی با هر نوع کاربردی می‌تواند ابزارهای خود را برای AI آماده کند.

دنیا به سمت استفاده از هوش مصنوعی و سرعت‌بخشیدن به انجام کارها در حرکت است. این فناوری در کنار ایجاد تحولات بزرگ، مزایای زیادی نیز دارد و می‌تواند تفاوت قابل‌توجهی میان زندگی امروز و آینده ایجاد کند. بنابراین، به‌جای مقابله با فناوری، سعی کنید با آن همراه شوید.

آینده سئو با پروتکل WebMCP 

اگر WebMCP مراحل آزمایشی را با موفقیت پشت سر بگذارد و به‌صورت گسترده توسط مرورگرها و ایجنت‌های هوش مصنوعی پشتیبانی شود، ممکن است در آینده به یکی از معیارهای مهم برای ارزیابی میزان آمادگی سایت‌ها در برابر ایجنت‌ها تبدیل شود. حتی این احتمال وجود دارد که موتورهای جست‌وجو و پلتفرم‌های هوش مصنوعی، سایت‌هایی را که ابزارهای ساختاریافته و قابل‌اعتمادتری در اختیار ایجنت‌ها قرار می‌دهند، بهتر شناسایی و پیشنهاد کنند. بااین‌حال، هنوز نمی‌توان WebMCP را یکی از عوامل مستقیم رتبه‌بندی سایت‌ها دانست.

این فناوری می‌تواند بر نرخ تبدیل سایت نیز تاثیر مثبتی داشته باشد. با WebMCP، ایجنت‌ها راحت‌تر می‌توانند محصولات را جست‌وجو کنند، نتایج را بر اساس نیاز کاربر فیلتر کنند، اطلاعات موردنیاز را به دست آورند و مراحل خرید را پیش ببرند. در نتیجه، مسیر رسیدن کاربر از جست‌وجوی محصول تا ثبت سفارش کوتاه‌تر و ساده‌تر می‌شود.

هرچه ایجنت‌ها با خطا و سردرگمی کمتری در سایت فعالیت کنند، احتمال نیمه‌کاره‌ماندن فرایند خرید نیز کاهش می‌یابد. بنابراین، WebMCP می‌تواند با ساده‌ترکردن مسیر خرید، کاهش اصطکاک و سرعت‌بخشیدن به انجام کارها، زمینه افزایش نرخ تبدیل را فراهم کند؛ البته میزان این تاثیر به نحوه پیاده‌سازی، تجربه کاربری، امنیت سایت و میزان استقبال کاربران از ایجنت‌های هوش مصنوعی بستگی خواهد داشت.

در نهایت: آیا از WebMCP استفاده کنیم؟

هر نکته و توضیحی که در حال حاضر درباره این فناوری مطرح می‌شود، لزوما دقیق نیست. حتی ممکن است WebMCP هیچ‌گاه به مرحله اجرای عمومی نرسد. این استاندارد در حال حاضر در مرحله آزمایش قرار دارد و نسخه نهایی آن هنوز عرضه نشده است. همچنین نمی‌توان درباره قابلیت‌ها و کاربردهای آن به‌طور قطعی صحبت کرد.

به همین دلیل، فعلا استفاده از آن توصیه نمی‌شود؛ همان‌طور که تعداد بسیار کمی از سایت‌ها آن را به کار گرفته‌اند. بااین‌حال، اگر می‌خواهید از WebMCP استفاده کنید، باید بدانید که پیاده‌سازی آن در سایت‌هایی که اطلاعات مهم و خصوصی کاربران را نگهداری می‌کنند، می‌تواند ریسک بزرگی داشته باشد.

سوالات متداول

خیر. ابزارهای WebMCP می‌توانند در کنار رابط کاربری فعلی سایت تعریف شوند. به این ترتیب، کاربران همچنان با همان رابط معمولی کار می‌کنند و ایجنت هوش مصنوعی نیز از ابزارهای ساختاریافته برای تعامل دقیق‌تر با صفحه استفاده می‌کند.

بله. سایت‌های استاتیک می‌توانند برای برخی عملکردهای ساده و فرم‌های HTML از روش Declarative استفاده کنند. بااین‌حال، اجرای فرایندهای پیچیده، مدیریت وضعیت صفحه و ارتباط با APIها معمولا به روش Imperative و استفاده از جاوا اسکریپت نیاز دارد.

خیر. سایت می‌تواند ابزارها را متناسب با صفحه و وضعیت فعلی کاربر در اختیار ایجنت قرار دهد. برای مثال، ابزار جست‌وجو در صفحه محصولات و ابزار افزودن به سبد خرید در صفحه محصول ارائه می‌شود. ابزارها همچنین می‌توانند متناسب با تغییر وضعیت برنامه، ثبت یا حذف شوند.

منابع

  • https://www.webfuse.com/blog/what-is-webmcp-the-practical-guide-to-the-web-model-context-protocol
  • https://flowtivity.ai/blog/what-is-webmcp/

به این مقاله امتیاز دهید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد رأی ها : 0

هنوز هیچ رأیی داده نشده. اولین نفر باشید!

پویان آی تی را به منابع منتخب خود در گوگل اضافه کنیدتا مقاله‌ها و خبرهای تازهٔ ما را در بخش «اخبار برتر» جستجوی گوگل بیشتر ببینید. افزودن در گوگل